student-849826_960_720

Docent vertelt: De toekomst is een online tool?!

In deze tweewekelijkse rubriek vertelt een docent over zijn werk. Over hoe de studenten online journalistiek gedoceerd krijgen. Over hoe die verhalen goed (en soms minder) zijn. Wat het belang van online journalistiek is. Hoe hij tegen de journalistieke praktijk aankijkt. Lees hier de derde editie met Simon Knopper.

Knopper doceert het vak Journalism Studies en is projectleider van de Mediaredactie, de plek waar tweedejaars studenten in een redactieomgeving werken. Daarnaast doet hij regelmatig onderzoek naar zijn vak. Zoals hier

Sceptisch was ik. Op z’n zachtst gezegd. Beetje pielen met online tools en storytelling. Datajournalistiek, nog zo’n prachtterm. Moet dit de redding worden van ons mooie vak? Gaan we hiermee het steeds meer online media gebruikende publiek bedienen? Zijn een tijdlijn, een slideshow of tools voor online storytelling dé oplossing om de aandacht (en het geld) van de nieuwsconsument vast te houden? De toekomst van de journalistiek is een online tool?

Wie zal het zeggen. Maar het is in ieder geval een zegen dat we er op de Fontys Hogeschool voor Journalistiek (FHJ) zoveel werk van hebben gemaakt. Daar ben ik inmiddels wel achter.

Ik zag aanvankelijk wat argwanend aan hoe we onze eerste- en tweedejaars studenten van alles over online publishing leerden. Collega’s ontwierpen prachtige nieuwe werkcolleges, lectoraten werden ingericht en innovatieve platforms uit de grond gestampt. Allemaal om de studenten kennis laten maken met journalistiek 2.0. Digital first dus. Inclusief online tools, die elementen aan het verhaal toevoegen. Dat deze doctrine stevig in de hersenpan van studenten is gegoten, bewijst het bestaan van dit onmisbare platform Toolschool. De twee oprichtsters zijn producten van onze dadendrang en (daarom uiteraard) groot voorstander van ‘tools die iets toevoegen’.

Mijn scepsis kwam voornamelijk voort uit de journalistieke productie van de gemiddelde eerste- en tweedejaars student. Er gingen en gaan nog te veel elementaire zaken mis. Slecht geschreven verhalen. Slordigheden all over the place. Matige ordening van informatie. Verhalen die meer vragen oproepen dan ze beantwoorden. Stukken waarbij de feiten rammelen, terwijl het publiek dat nog immer een van de belangrijkste zaken vindt voor betrouwbare journalistiek.

Dat fouten maken is overigens helemaal niet erg. Het hoort er bij. Je bent niet voor niets in opleiding. Maar waarom een volledig opgetuigde leerlijn online tools, storytelling en datajournalistiek, als de studenten, in de eerste twee jaar van de opleiding althans, de basis van het journalistieke ambacht amper onder de knie hebben?

Aan de andere kant: je online verhaal verrijken is geen rocket science. Een infographic of een slideshow, of het simpelweg embedden van een filmpje of tweet, zelfs de minst gemotiveerde student kon er mee uit de voeten. En het voegt vaak zó veel toe. Een van mijn destijds nieuwe ‘online toolcollega’s’ verwoordde het in zijn lessen zo mooi: ‘zwarte platte tekst online bestaat niet’. En als we de studenten vanaf zo ongeveer het begin van hun opleiding online stadsblogs laten maken, dan moet dat uiteraard volgens de wetten van de internetjournalistiek. Dan geef je de studenten daar les in en reik je ze zaken aan waarmee ze uit de voeten kunnen. Vanaf het allereerste begin.

Bovendien is het verrijken van je verhaal tot de al eerder genoemde journalistieke basis gaan behoren. Nadenken over de 5w’s en de h is net zo basic als nadenken over het aankleden van je (online) verhaal. Een goede kop en een lekker lezende lead zijn minstens zo belangrijk als een tool die je verhaal nét dat beetje extra geeft. Die het voor de lezer nét wat interessanter maakt. Hoeveel bewondering oogstten de Firestoms en Snowfalls (en de prachtige scrolldown van onze eigen studenten over drugs in Brabant!) van deze wereld wel niet? Schitterende journalistieke producties. En nu eens een keer niet alleen vanwege de inhoud.

Het is met andere woorden onontbeerlijk om studenten vanaf het begin van een journalistieke opleiding te laten nadenken over de eindeloze mogelijkheden die online publiceren biedt. Studenten doen dat vaak niet vanzelf, zoals collega Meef al betoogde, dus doen wij het. Zeer verplichte kost voor studenten die in het journalistieke werkveld van de toekomst de toon gaan zetten.

De toekomst van de journalistiek is geen online tool. Maar de toekomst van de journalistiek wordt wél bepaald door studenten die de wetten van het online publiceren kennen. Daar kun je als journalistieke opleiding nooit meer om heen.

Say Something