https://www.flickr.com/photos/nalejandro/14298383858/in/photolist-nMuXnC-7dpzSz-8PQJ4X-s4jMMC-2BYWXy-hBXz-7AUALs-r24Tnj-4LXJMZ-9qaBdu-oBGKms-5tXHmy-hTzwxY-kK7kk-orymRi-pEwhPh-ndHB3y-kdd3b-69K27H-jqeLVx-8GhzxB-9n9gch-nYaRvt-nFXriK-64jm8i-or1ics-4XaGib-4gikPo-4Xp5jA-kK7n8-kK7zK-o4NPYA-kK7hL-eKrezp-F4aWj-5uaRTY-nFJjH4-nveYsW-fJiTTo-fJ2jBT-7EdKGp-o9Rrd6-qYbV7f-NpdZw-8msWmi-poRw8R-de1EVh-poW9Ys-4DcDD1-nsY3Ji

Gebruikersdata inzetten op je redactie. 9 tips

Het idee dat redacties bijhouden wie hun site op welk moment bezoekt en welke stukken dan worden gelezen is niet nieuw. Maar hoe kunnen redacties gebruikersdata inzetten om de journalistiek naar een hoger level te tillen wanneer jonge mediabedrijven als Buzzfeed, VOX en Quartz ze in de nek hijgen? Die vraag stond centraal in de sessie The use of audience data and metrics in newsrooms op het International Journalism Festival in Perugia.

Sprekers van The Guardian, The Financial Times en Duitse start-up Ze.tt en onderzoekers van het Reuters Institute for the Study of Journalism zijn het er in ieder geval over eens: veel redacties zijn er nog niet. Werk aan de winkel dus. Negen tips.

1. Heb een visie, ontwikkel een strategie

Data verzamelen om het data verzamelen is zinloos. Weet waar je mee bezig bent en met welk doel je het lezersgedrag meet. Wil je een nieuwe doelgroep bereiken? Meer mensen kennis laten maken met jullie soort journalistiek? Simpelweg meer geld verdienen met de site?

Als je duidelijk hebt wat precies het doel is, bedenk dan welke data relevant is om te verzamelen. Demografische gegevens, sociale klasse, vanaf welke device ze lezen? Ontwikkel vervolgens een strategie en wijk daar niet vanaf als je niet direct resultaten ziet. Heb geduld.

2. Meet data op verschillende platformen

Dus gebruik niet alleen Google Analytics, maar houd ook de data op Facebook, YouTube en Twitter in de gaten. Kijk niet alleen naar het aantal likes of shares, maar ook naar de kijktijd (wanneer iemand de video stopt) en comments (‘hoe is de sfeer’). Vertonen de volgers op Twitter ander gedrag dan de likers op Facebook? Zo ja, waar zijn ze dan anders in? Neem dit mee in je strategie.

3. Je hebt niks aan clicks en views

Clicks en views zijn uit. Het gaat tegenwoordig om een duurzame relatie met je lezers. Dan is het belangrijk om te weten hoe iemand bij het stuk is gekomen (via sociale media? een zoekmachine?) en hoe lang iemand erin blijft. Het is daarom nuttig te meten tot wanneer iemand in het artikel of de video blijft. Gelezen minuten of kijktijd: that’s what it’s all about.

4. Data zonder context is niets

Weet hoe je de data moet lezen. Stel dat een artikel 15.000 keer is bekeken of 4769 gelezen minuten telt. Is dat dan veel of weinig? Dat ligt er dus aan hoe veel bezoeken en gelezen minuten de hele site heeft. Plaats de cijfers in context. Bekijk hoe eenzelfde stuk, dat bijvoorbeeld een gelijkaardige vertelvorm heeft of over hetzelfde onderwerp gaat, het eerder deed. Is dat vergelijkbaar? Beter of slechter? Daar heb je iets aan.

5. Betrek de redactie erbij

Journalisten zijn nieuwsgierig en willen weten hoe goed hun artikel of video het online doet. Begrijpelijk. Maak daarom de data toegankelijk en begrijpelijk. Sommige redacties sturen dagelijks een lijstje met de best gelezen stukken, uitgedrukt in best gelezen minuten. Dat kan enthousiasmeren.

Pas tegelijkertijd ook op: overweldig jezelf (en je collega’s) niet met data. Laat alleen de data zien die relevant is.

6. Harde goals zetten werkt niet

‘Het is een goed stuk als we in de top tien van de daglijst staan’ is een slechte gedachte. Niemand wordt beter van zulke harde goals. In plaats daarvan kun je wel bedenken hoe je het stuk aan de man brengt. Via sociale media? Fora? Natuurlijk, het gaat om een goed artikel, maar op een juiste manier je lezer bereiken is minstens zo belangrijk.

7. Neem de tijd om een conclusie te trekken

Analyseer de data na een paar maanden, maar trek daar nog geen harde conclusies uit. Je kunt wel kleine aanpassingen doen, maar gooi je strategie ook niet gelijk overboord. Kijk nog eens kritisch naar de tien best of meest gelezen artikelen, maar ook vooral de tien stukken die het ’t slechtst deden. Waarom deden ze het niet goed?

De journalistiek is continu in beweging, de lezer heeft veranderende behoeften. De strategie die je in 2010 hebt ontwikkeld is in 2016 gedateerd. Hou de rest van het vak goed in de gaten en pas waar nodig de visie aan.

8. Durf te experimenteren

Zonder vallen geen opstaan en niet geschoten is altijd mis. Durf te experimenteren. Wees daarbij niet bang voor de ‘naam’ van je titel. Grote mediabedrijven als The Guardian en The New York Times experimenteren aan de lopende band.

9. Investeer in een relatie met je lezer

Er simpelweg zijn en verwachten dat je lezer de stukken toch wel weet te vinden is niet genoeg. Die tijd is voorbij. Je moet een relatie opbouwen met je lezer. Die komt van twee kanten: het medium en de lezer doen daar moeite voor. Data helpt je daarbij inzicht te krijgen in wie je lezers zijn, welke artikelen ze graag lezen en op welke manier komen ze naar het medium toe.

Dat kattenplaatjes het online goed doen, betekent niet dat je (als kwaliteitsmedium) daarin mee moet gaan. Juist niet. Maar je kunt wel leren van hoe bijvoorbeeld Buzzfeed een band heeft opgebouwd met de lezer.

Say Something